VVER-1000 reaktori birinchi konturiga ammiak dozalash jarayonlarini MatLab Simulink muhitida modellashtirish

TO'LIQ MATN:

Annotatsiya

Ushbu maqolada Matlab Simulink dasturiy muhiti yordamida VVER-1000 reaktorining birinchi konturida ammiak konsentratsiyasini boshqarish tizimini ishlab chiqish va modellashtirish natijalari keltirilgan. Tadqiqotning maqsadi – dozalanish tizimining matematik modelini, jumladan nasos va boshqaruv regulyatorini yaratish hamda uning turli ish sharoitlaridagi dinamik xatti-harakatini o‘rganishdir. Tadqiqot davomida ammiak konsentratsiyasini optimal darajada ushlab turishning muhimligi alohida ta’kidlandi. Bu jarayon suvning radiolizini bostirish, konstruksion materiallarning korroziya tezligini kamaytirish va reaktorning xavfsiz hamda ishonchli ishlashini ta’minlash uchun zarurdir. Simulink muhitida ob’ektning differensial va ayirmali tenglamalari asosida batafsil modella shtirish amalga oshirildi. Tizim turli regulyator koeffitsientlari uchun bosqichli kirish signallariga javob nuqtai nazaridan o‘rganildi, o‘tkinchi jarayonlar va barqarorlik aniqligi tahlil qilindi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, tizim barqaror ishlashi uchun proporsional regulyator zarur. Optimal regulyator koeffitsienti topildi. Topilmalar Matlab Simulinkning atom energetikasidagi boshqaruv tizimlarini modellashtirishda samarali muhit ekanini tasdiqlaydi hamda kelgusida MWBridge kabi real vaqt tizimlariga integratsiya qilish uchun asos yaratadi.

Mualliflar haqida

Adabiyotlar ro'yxati

B. M. Roshchektaev. Water-Chemical Regime of Nuclear Power Plants with VVER-1000 and RBMK-1000 Reactors. National Research Nuclear University “MEPhI”, 2010, 132 p.

B. M. Larin, E. N. Bushuev. Fundamentals of Mathematical Modeling of Chemical–Technological Processes for Coolant Treatment at Thermal and Nuclear Power Plants. Moscow: MEI Publishing House, 2016, 310 p.

V. Zverkov. Automated Control System for Technological Processes at Nuclear Power Plants. Moscow: National Research Nuclear University “MEPhI”, 2013, 558 p.

V. P. Denisov, Yu. G. Dragunov. VVER Reactor Installations for Nuclear Power Plants. 2002, 480 p.

I. Ya. Emelyanov, V. I. Mikhan, V. I. Solonin. Design of Nuclear Reactors. 1982, 400 p.

V. Aksenov, S. Batrakov, V. Vasilenko. Automated Systems for Technological Process Control at Nuclear Power Plants. Moscow: Polytechnic University Publishing House, 2007, 309 p.

A. I. Gerasimov, V. V. Regeda, O. N. Regeda. Modeling in the MATLAB–Simulink Environment. Penza: PSU Publishing House, 2017, 106 p.

Ko'rishlar soni: 69

Как цитировать

VVER-1000 reaktori birinchi konturiga ammiak dozalash jarayonlarini MatLab Simulink muhitida modellashtirish. (2025). Oʻzbek Zamonaviy Fizika Jurnali, 2(2), 18-28. https://ujmph.uz/index.php/journal/article/view/42

ISSN 3093-8686 (Online)